Odlubljivanje mrežnjače - ablacija retine

Ako vam se pred očima povremeno pojavljuju svetlaci to može da bude upozorenje da vam preti odlubljivanje mrežnjače koje može da dovede do gubitka vida.

Ablacija retine (ablatio retinae, odlubljivanje mrežnjače) je razdvajanje slojeva mrežnjače između kojih se nakuplja tečnost, što remeti ishranu osetljivih ćelija i vodi gubitku vida. Mrežnjača je sastavljena iz deset slojeva. Kod ablacije sloj sa pigmentnim ćelujama se odvaja od ostalih slojeva ostajući uz sudovnjaču. Odvajanje se obično vrši po periferiji gde se mrežnjača pocepa na nekoliko mesta, ređe samo na jednom.

Uzrok ablacije

Uzrok ablacije može da bude starenje mrežnjače (degenerativne promene) koje se uglavnom javljaju kod starijih od 65 godina, povreda, promene u staklastom telu (ožiljci), sudovnjači, zapaljenja, tumori (maligni melanom sudovnjače), izražena kratkovidost, paraziti (cisticerkoza), fizičko naprezanje, potresi, promene na krvnim sudovima kod dijabetičara...

Simptomi preteće ablacije

Bolesnici primećuju svetlucanje (fostene) u pojedinim delovima vidnog polja. Te svetle tačkice, munje ili blicevi su posledica vučenja vidnih (neuroepitelnih) ćelija. U tom trenutku postoje mali rascepi na mrežnjači ali se njeni slojevi još uvek nisu razdvojili. Ako bolesnik ozbiljno shvati ovo upozorenje i javi se lekaru, laserom može da se zatvori rascep i spreči pojava ablacije.

Simptomi ablacije

Bolesnik ima zamućen vid sa strane ili u donjem delu vidnog polja. Ponekad zbog dobrog vida na drugom oku bolesnik može da zanemari smetnje u vidnom polju i da propusti trenutak kada vid jednostavno može da se spasi. Tokom nekoliko dana zamućenje napreduje, pri čemu osoba nakon sna ili odmora vidi bolje što je ponekad zavara da pomisli kako se stanje poboljšava. Kada već dođe do ablacije bolesniku se "spusti tamna zavesa" koja mu zaklanja deo vidnog polja. Ako se odlubi cela mrežnjača bolesnik vidi samo svetlo.

Dijagnoza

Da bi se postavila dijagnoze ablacije potreban je pregled očnog dna nakon širenja zenica, jer su promene uglanom po periferiji mrežnjače.

Lečenje

Lečenje se sastoji u veštačkom izazivanju zapaljenja sudovnjače i mrežnjače na mestu rascepa. Iza zapaljenja ostaje ožiljak koji privuče mrežnjaču i "zalepi" je za sudovnjaču. To se postiže laserom, fotokoagulacijom,i hladnoćom (krioterapija) ili dijatermokoagulacijom. Kod komplikovanih ablacija najpre se izvadi staklasto telo (vitrektomija), zatim rascep "zavari" laserom. Kod 20% komplikovanih ablacija potrebno je više hiruških intervencija.