Bakterija Klostridijum dificile (Clostridium difficile)

Bakterija klostridijum dificile stvara toksine koji uništavaju epitelne ćelije creva zbog čega nastaje pseudomembranozni kolitis, potencijalno smrtonosno oboljenje.

Šta je klostridijum dificile

Klostridijum dificile je anaerobna (odgovara joj sredina bez kiseonika) sporogena, gram-pozitivna bakterija. Spada u rod Clostridium, koji sadrži stotinak vrsta bakterija, od kojih dvadesetak izaziva bolesti čoveka i životinja. Neke od tih bolesti su teške i mogu da budu smrtonosne: botulizam, tetanus, gasna gangrena. Ova bakterija može da bude normalni stanovnik crevne flore. Ima je mali broj odraslih osoba (1-4%) i veliki broj dece mlađe od godinu dana. 

Dugotrajna upotreba antibiotika uništava mnoge crevne bakterije, a stvara uslove za razmnožavanje klostridijuma dificile. Pod posebnim rizikom da obole su starije osobe, osobe oslabljenog imuniteta, hronični bolesnici, bolesnici koji leže u bolnicama, korisnici staračkih domova i osobe koje koriste inhibitore protonske pumpe (lekove koji smanjuju lučenje želudačne kiseline). 

Ova bakterija može dugo da preživi u obliku spore i da se u tom obliku prenosi sa bolesnika na bolesnika ili sa zdravstvenog radnika na bolesnika. Širenju bolesti znatno doprinose zdrave osobe koje izlučuju spore klostridijuma. 

Simptomi

Bolest je javlja pojedinačno ili u vidu manjih bolničkih infekcija. Tok bolesti može da bude različit. Od kliconoša bez ikavih tegoba do teškog, ponekad smrtonosnog pseudomembranoznog kolitisa. Za bolest su tipične neformirane stolice (ne tečne). Može da se javi proliv sa ili bez krvi, grčeviti bolovi u stomaku i povišena temperatura. Bakterija stvara citotoksine i enterotoksine, oštećuje ćelije sluzokože creva dovodeći do teškog zapaljenja debelog creva. Bolesnici su dehidrirani, imaju elektrolitni poremećaj, toksični megakolon, šok i mentalni poremećaj. Kod teških hroničnih bolesnika i osoba jako oslabljenog imuniteta bolest može da dovede do smrti. 

Dijagnoza i terapija 

Dijagnoza se postavlja testom na C.difficile toksin u stolici. Lečenje se započinje nadoknadom tečnosti i elektrolita (infuzijama). Koriste se lekovi za smirivanje peristaltike creva, a u cilju uništenja klostridijuma metronidazol i vankomicin. Za uspostavljanje normalne crevne flore primenjuju se sojevi laktobacila. Kod malog broja bolesnika izlečenje se postiže uklanjanjem celog debelog creva (totalna kolektomija).