Atrofija testisa

Atrofija testisa je smanjenje veličine jedne ili obe muške polne žlezde, koje može da dovede do steriliteta, smanjenja libida i promene izgleda tela muškarca. 

Uzrok atrofije 

Mnoga stanja mogu da dovedu do smanjenja testisa. To su virusne infekcije, najčešće zauške (mumps), ređe HIV. Atrofiju može da izazove svaki poremećaj cirkulacije krvi u krvnim sudovima koji ishranjuju testise, što se sreće kod varikokele, ateroskleroze krvnih sudova i povrede krvnog suda tokom operacije. Testisi mogu da se oštete pojedinim lekovima, najčešće zloupotrebom anabolnih steroida u cilju povećanja mišićne mase, zatim hormonima, kortikosteroidima, hemoterapijom. Neretki uzrok su terapija zračenjem, alkohol, povreda, a atrofija može da nastane i tokom običnog starenja. 

Simptomi 

Atrofični testis odraslog ima zapreminu manju od 20ml i kraći je od 4cm. Kod dece je manji za odgovarajući uzrast. Kod atrofije jednog testisa nema simptoma, jer drugi testis produkuje testosteron i spermatozoide. 

Kada su oba zahvaćena atrofijom smanjuje se produkcija spermatozoida (u germinativnim ćelijama) te je čovek sterilan. Kada je zahvaćena druga grupa ćelija odgovorna za produkciju polnih hormona (Lajdigove ćelije) dolazi do gubitka seksualne želje i javljaju se problemi sa potecijom, zatim može da dođe do gubitka mišićne mase i snage, do promene raspoloženja i gojaznosti ženskog tipa. 

Dijagnoza

Ponekad se pacijenti sami javljaju lekaru zato što primete da im je jedan testis znatno manji od drugog ili da se smanjio nakon zaušaka. Češće se atrofija otkrije traženjem uzroka bračnog steriliteta. Dijagnoza se lako postavlja na osnovu kliničke slike, opipavanja testisa i ultrazvučnog pregleda testisa, analize hormona i spermograma. 

Lečenje 

Kada se otkrije atrofija testisa tkivo je obično toliko oštećeno da je funkcionisanje žlezne nepovratno uništeno. Nadoknadom polnih hormona može da se dovede do mišićnog rasta, povećanja snage mišića, pojačanja libida, poboljšanja potencije, ali se plodnost uglavnom ne vraća. U malom broju slučajeva uklanjanjem uzroka atrofije stanje se poboljšava.