Endemska nefropatija

Endemska nefropatija je hronična, porodična bolest bubrega koja se javlja u pojedinim krajevima Srbije, Bugarseke i Rumunije. Javlja se endemično pored reka Kolubare, Drine, Save i Morave u Srbiji, reke Iskar u Bugarskoj i pritoka Dunava u Rumuniji. Sva ta područja su međusobno udaljena manje od 100km.

Bolest se uglavnom javlja kod poljoprivrednika, pri čemu se klinički ispoljava između 40 i 60 godina. Češće oboljevaju žene. Ova bolest je često udružena sa tumorima mokraćnih puteva. Uzrok ove bolesti nije poznat. Postoji mogućnost da je posledica delovanja nekih elemenata koji se nalaze u tragovima u vodi (olovo, kadmijum i silicijum), bakterija, virusa, gljivica i biljnih toksina. Moguće je da imaju uticaja genetski faktori i imuni mehanizmi.

Klinička slika

Bolest nema akutnu fazu. Dugo, nekada decenijama, bolesnik nema nikakve tegobe. Opšta slabost se javlja kada se razvije bubrežna insuficijencija, izražena anemija i retencija azotnih produkata. Često se bolesnici žale na neodrežene digestalne tegobe (muka, gađenje, podrigivanje…). U kasnijoj fazi je kod 30 – 40 % bolesnika prisutan povišeni krvni pritisak. Otoci bubrežnog porekla nisu prisutni.

Laboratorijski nalazi nisu naročito karakteristični. Prisutna je normohromna ili laka hipohromna anemija. Specifična težina mokraće se postepeno smanjuje. U urinu su prisutne belančevine u lakšem stepenu (proteini tubulskog tipa). Ako se pridruži tumor mokraćnih puteva onda se javlja krv u mokraći (makroskopska hematurija).

Makroskopski su bubrezi simertično obostrano smanjeni. Histološki nalaz pokazuje sklerozu intersticijuma sa mestimičnim mononuklearnim infiltratima i atrofijom tubula.

Dijagnoza

Za postavljanje dijagnoze je bitan podatak da je bolesnik duže živeo u endemskom području, da ima tubulointersticijski tip bubrežnog oštećenja i da su isključene druge bubrežne bolesti.

Prognoza i lečenje

Bolest postepeno napreduje ka bubrežnoj insuficijenciji. Sobzirom da uzrok i patogeneza bolesti nisu poznati ne postoji specifično lečenje, pa se sprovodi samo higijensko – dijetetski rečim. Kada dođe do izražene bubrežne insuficijencije u ishrani se ograničava unos belančevina. Leče se prateća anemija i hipertenzija. U terminalnom stadijumu bolesti se sprovodi dijaliza i transplantacija bubrega. Preventiva se sastoji u korišćenju pijaće vode iz neugroženih područja.